Co sprawdzić przed kupnem mieszkania? Lista kontrolna 2026

Ten artykuł to kompleksowy przewodnik dla każdego, kto planuje zakup mieszkania, zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. Znajdziesz tu szczegółową checklistę, która pomoże Ci zweryfikować nieruchomość pod kątem prawnym, technicznym i finansowym, aby uniknąć kosztownych błędów i podjąć świadomą decyzję.

Lista kontrolna to Twój najważniejszy sojusznik w procesie zakupu mieszkania. Posiadanie jej jest kluczowe, ponieważ kupno nieruchomości to jedna z największych i najbardziej złożonych transakcji w życiu. Wymaga ona weryfikacji wielu aspektów od stanu prawnego, przez techniczną kondycję lokalu, aż po kwestie finansowe i otoczenie. Bez dokładnego przygotowania i uporządkowanej listy, łatwo przeoczyć istotne detale, które w przyszłości mogą generować ogromne koszty lub nawet doprowadzić do poważnych problemów prawnych. Checklist pomaga systematycznie podejść do każdego etapu, minimalizując ryzyko popełnienia kosztownych błędów i zapewniając świadomą decyzję.

Rynek pierwotny a wtórny: poznaj kluczowe różnice w weryfikacji

Proces zakupu mieszkania znacząco różni się w zależności od tego, czy decydujemy się na nieruchomość od dewelopera (rynek pierwotny), czy od poprzedniego właściciela (rynek wtórny). Kluczowe jest zrozumienie tych różnic, aby odpowiednio dostosować procedury weryfikacyjne. Na rynku pierwotnym skupiamy się głównie na sprawdzeniu wiarygodności dewelopera i poprawności jego dokumentacji, podczas gdy na rynku wtórnym priorytetem staje się dokładna analiza stanu prawnego i technicznego konkretnego lokalu oraz jego historii.

Najczęstsze i najdroższe błędy kupujących: jak ich uniknąć?

W ferworze emocji związanych z zakupem własnego M, łatwo popełnić błędy, które mogą mieć długofalowe i kosztowne konsekwencje. Świadomość najczęstszych pułapek to pierwszy krok do ich uniknięcia.

• Niedokładna weryfikacja księgi wieczystej: Ignorowanie działów III i IV księgi wieczystej może skutkować przejęciem nieruchomości obciążonej hipoteką, służebnością lub prawem dożywocia. Rozwiązanie: Zawsze dokładnie analizuj wszystkie działy KW, a w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem.
• Bagatelizowanie wad technicznych: Kupno mieszkania z ukrytymi usterkami instalacji, wilgocią czy wadami konstrukcyjnymi może prowadzić do kosztownych remontów tuż po przeprowadzce. Rozwiązanie: Na rynku wtórnym zawsze zabieraj na oględziny fachowca; na rynku pierwotnym zadbaj o profesjonalny odbiór techniczny.
• Brak sprawdzenia dewelopera: Wybór nierzetelnego dewelopera może skutkować opóźnieniami w budowie, zmianami w projekcie lub nawet bankructwem firmy. Rozwiązanie: Dokładnie sprawdź KRS, opinie o deweloperze i jego poprzednie inwestycje przed podpisaniem jakichkolwiek dokumentów.

Krok 1: Weryfikacja stanu prawnego Twoja tarcza ochronna przed problemami

Weryfikacja stanu prawnego nieruchomości to absolutnie fundamentalny krok, który należy wykonać jako pierwszy. Jest to Twoja główna tarcza ochronna przed wszelkimi problemami prawnymi, które mogłyby pojawić się w przyszłości. Zaniedbanie tego etapu może prowadzić do sytuacji, w której kupisz mieszkanie, którego nie będziesz mógł swobodnie użytkować lub co gorsza, które będzie obciążone długami lub innymi roszczeniami.

Jak czytać księgę wieczystą jak ekspert? Przewodnik po czterech działach

Księga wieczysta (KW) to publiczny rejestr, który zawiera kluczowe informacje o stanie prawnym nieruchomości. Możesz ją łatwo sprawdzić online, korzystając z systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (EKW) dostępnego na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Wystarczy znać numer księgi wieczystej. Aby jednak analiza była skuteczna, musisz wiedzieć, na co zwrócić uwagę w poszczególnych działach:

1. Dział I: Oznaczenie nieruchomości. Tutaj znajdziesz podstawowe informacje o mieszkaniu, takie jak adres, powierzchnia użytkowa oraz liczba pokoi. Najważniejsze: Upewnij się, że podany metraż jest zgodny z tym, co oferuje sprzedający i co zostało zapisane w umowie.
2. Dział II: Własność. Ten dział wskazuje, kto jest aktualnym właścicielem lub współwłaścicielami nieruchomości. Kluczowe: Sprawdź, czy osoba sprzedająca mieszkanie jest rzeczywiście jego prawnym właścicielem i ma pełne prawo do dysponowania nią.
3. Dział III: Prawa, roszczenia i ograniczenia. To jeden z najważniejszych działów z punktu widzenia kupującego. Znajdują się tu informacje o ewentualnych obciążeniach, takich jak służebność (np. prawo dożywocia, przejścia), prawa osób trzecich czy wszczęcie egzekucji komorniczej. Uwaga: Zapisy w tym dziale mogą znacząco ograniczyć Twoje prawa do korzystania z nieruchomości.
4. Dział IV: Hipoteki. Ten dział zawiera informacje o wszelkich hipotekach obciążających nieruchomość, najczęściej związanych z kredytami hipotecznymi. Ważne: Jeśli hipoteka istnieje, sprzedający musi przedstawić zgodę banku na jej wykreślenie po uregulowaniu zadłużenia ze środków uzyskanych ze sprzedaży.

Dział III i IV KW pod lupą: Jak wykryć ukryte roszczenia, służebność i hipoteki?

Dział III księgi wieczystej to miejsce, gdzie mogą kryć się potencjalne problemy. Zapis o służebności mieszkania lub prawie dożywocia oznacza, że ktoś inny ma prawo do zamieszkiwania w lokalu, co może uniemożliwić Ci swobodne korzystanie z własności. Warto również zwrócić uwagę na wpisy dotyczące wszczęcia egzekucji komorniczej mogą one oznaczać, że nieruchomość jest w trakcie postępowania sądowego, co skomplikuje transakcję. Jeśli w dziale IV widnieje wpis o hipotece, upewnij się, że sprzedający przedstawił zgodę banku na jej wykreślenie. Bez tego bank może dochodzić swoich praw do nieruchomości nawet po jej sprzedaży.

Pamiętaj, że nawet jeśli sprzedający zapewnia o braku obciążeń, to właśnie wpisy w księdze wieczystej są wiarygodnym źródłem informacji. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie nieruchomości.

Nie tylko księga wieczysta: jakie inne dokumenty musisz zobaczyć przed podpisaniem umowy?

Choć księga wieczysta jest kluczowa, to nie jedyny dokument, który powinieneś zweryfikować. Aby mieć pełny obraz sytuacji, poproś sprzedającego o:

• Podstawę nabycia nieruchomości przez sprzedającego: Może to być akt notarialny kupna, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, darowizna lub inny dokument potwierdzający jego prawo do lokalu. Pozwala to upewnić się, że sprzedający rzeczywiście nabył nieruchomość zgodnie z prawem.
• Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu: Jest to dokument niezbędny, aby uniknąć problemów z eksmisją byłych mieszkańców po zakupie mieszkania.

Problem zameldowanego lokatora: jak upewnić się, że mieszkanie będzie puste?

Kwestia zameldowania osób w lokalu jest niezwykle ważna. Nawet jeśli sprzedający zapewnia, że nikt nie mieszka w sprzedawanym mieszkaniu, to brak wymeldowania może stanowić problem po finalizacji transakcji. Zameldowanie jest administracyjnym potwierdzeniem pobytu, a jego brak może utrudnić lub wręcz uniemożliwić swobodne korzystanie z nieruchomości. Dlatego tak istotne jest uzyskanie oficjalnego zaświadczenia o braku zameldowanych osób. W przypadku rynku wtórnego, to na sprzedającym spoczywa obowiązek wymeldowania wszystkich lokatorów przed transakcją.

Grunt pod budynkiem: własność czy użytkowanie wieczyste co to dla Ciebie oznacza?

Kolejnym ważnym aspektem jest status prawny gruntu, na którym posadowiony jest budynek. Jeśli grunt jest Twoją własnością, nie ponosisz dodatkowych, cyklicznych opłat związanych z jego posiadaniem. Sytuacja wygląda inaczej w przypadku użytkowania wieczystego. Jest to prawo do korzystania z gruntu przez określony czas (zwykle 99 lat), ale wiąże się z koniecznością uiszczania rocznej opłaty na rzecz właściciela gruntu (często Skarbu Państwa lub gminy). Użytkowanie wieczyste może generować dodatkowe, comiesięczne koszty, dlatego warto to dokładnie sprawdzić i uwzględnić w budżecie.

Krok 2: Audyt techniczny mieszkania co musisz sprawdzić, by nie żałować?

Po upewnieniu się co do stanu prawnego nieruchomości, przyszedł czas na ocenę jej kondycji technicznej. Audyt techniczny jest równie ważny, ponieważ pozwala ocenić rzeczywisty stan lokalu i uniknąć nieprzewidzianych, często bardzo wysokich, kosztów remontu w przyszłości. Szczególnie na rynku wtórnym, gdzie mieszkania mogą mieć już swoje lata, dokładna inspekcja jest absolutnie kluczowa.

Inspekcja mieszkania z rynku wtórnego: checklista od A do Z

Podczas oględzin mieszkania na rynku wtórnym, zwróć uwagę na następujące elementy:

• Stan instalacji: Sprawdź instalację elektryczną (czy nie ma widocznych uszkodzeń, czy bezpieczniki są nowoczesne), wodno-kanalizacyjną (czy nie ma przecieków, czy ciśnienie wody jest odpowiednie), gazową (czy instalacja jest szczelna, czy nie ma wyczuwalnego zapachu gazu) oraz grzewczą (stan grzejników, pieca, jeśli jest indywidualne ogrzewanie).
• Jakość tynków i ścian: Szukaj pęknięć, śladów wilgoci, zacieków czy nieestetycznych plam. Zwróć uwagę na to, czy ściany są równe i czy nie ma śladów po starych naprawach.
• Stan podłóg: Sprawdź, czy podłogi są równe, czy nie ma ubytków, zarysowań lub wybrzuszeń.
• Okna i drzwi: Otwórz i zamknij okna oraz drzwi. Sprawdź, czy działają płynnie, czy nie są uszkodzone i czy dobrze izolują od hałasu i temperatury zewnętrznej.
• Drożność wentylacji: Sprawdź, czy wentylacja działa poprawnie przyłóż rękę do kratek wentylacyjnych w kuchni i łazience, aby poczuć przepływ powietrza.
• Ślady wilgoci i zagrzybienia: Dokładnie obejrzyj narożniki pomieszczeń, okolice okien i łazienki. Nawet jeśli ślady zostały zamalowane, często można je wykryć po specyficznym zapachu lub nierównościach na ścianie.

Wskazówka: W przypadku starszych nieruchomości lub gdy masz wątpliwości co do stanu technicznego, zdecydowanie warto skorzystać z pomocy fachowca, np. inżyniera budownictwa z uprawnieniami, który może wykonać szczegółową inspekcję, a nawet użyć specjalistycznego sprzętu, jak kamera termowizyjna, do wykrycia ukrytych wad.

Instalacje (elektryczna, wod-kan, gazowa): sygnały alarmowe, których nie wolno ignorować

Stan instalacji to jeden z najistotniejszych elementów oceny technicznej mieszkania. Widoczne uszkodzenia przewodów elektrycznych, stare bezpieczniki topikowe, przeciekające rury wodno-kanalizacyjne czy nieszczelna instalacja gazowa to sygnały alarmowe, które wymagają natychmiastowej uwagi. W przypadku instalacji gazowej, jakikolwiek wyczuwalny zapach gazu jest absolutnie niedopuszczalny i wymaga natychmiastowej interwencji służb technicznych. Pamiętaj, że modernizacja tych instalacji to często bardzo kosztowne przedsięwzięcie.

Okna, drzwi i podłogi: czy ich stan zwiastuje kosztowny remont?

Stan stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg może wiele powiedzieć o ogólnej kondycji mieszkania. Pęknięcia w szybach, nieszczelne ramy okienne, uszkodzone zawiasy w drzwiach czy głębokie rysy i ubytki na podłodze to nie tylko kwestia estetyki, ale często także zapowiedź konieczności ich wymiany. Wymiana okien czy drzwi to spory wydatek, dlatego warto ocenić ich stan już na etapie oględzin. Podobnie z podłogami nierówności czy wybrzuszenia mogą świadczyć o problemach z podłożem.

Wilgoć i grzyb na ścianach: jak zdemaskować zamalowane problemy?

Wilgoć i rozwijający się na ścianach grzyb to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim poważne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców oraz dla konstrukcji budynku. Niestety, często sprzedający próbują ukryć te wady, zamalowując je lub kładąc nową warstwę tynku. Szukaj śladów w narożnikach pomieszczeń, szczególnie tych zewnętrznych, a także w okolicach okien i w łazienkach. Charakterystyczny, stęchły zapach również może świadczyć o problemie. Jeśli podejrzewasz wilgoć, warto dopytać o przyczyny i ewentualne poprzednie remonty, a w skrajnych przypadkach rozważyć użycie wilgotnościomierza.

Wentylacja i ogrzewanie: klucz do komfortu i niskich rachunków

Sprawna wentylacja jest niezbędna dla komfortu życia i zdrowia zapobiega gromadzeniu się wilgoci i nieprzyjemnych zapachów. Sprawdź drożność kanałów wentylacyjnych. Stan systemu ogrzewania również ma kluczowe znaczenie dla wysokości rachunków i komfortu cieplnego zimą. Dowiedz się, jaki jest typ ogrzewania (miejskie, gazowe, elektryczne), w jakim stanie są grzejniki i czy system działa poprawnie.

Odbiór techniczny od dewelopera: jak profesjonalnie sprawdzić nową nieruchomość?

Odbiór techniczny mieszkania od dewelopera to kluczowy moment, w którym masz prawo zgłosić wszelkie uwagi dotyczące wykonania lokalu. Należy dokładnie sprawdzić, czy wszystko jest zgodne z umową deweloperską i obowiązującymi normami budowlanymi. Zwróć uwagę na:

• Metraż: Czy powierzchnia mieszkania zgadza się z zapisaną w umowie?
• Tynki i wylewki: Czy są równe, bez pęknięć i uszkodzeń?
• Montaż okien i drzwi: Czy są prawidłowo zamontowane, szczelne i funkcjonalne?
• Działanie instalacji: Czy instalacja elektryczna, wodno-kanalizacyjna i grzewcza działają poprawnie?

Zdecydowanie zalecam skorzystanie z pomocy specjalisty inżyniera budownictwa z uprawnieniami. Jego wiedza i doświadczenie pozwolą na wychwycenie wad, które mogą być niewidoczne dla laika.

Protokół odbioru: dlaczego każde Twoje słowo ma tu znaczenie?

Protokół odbioru technicznego to dokument, który sporządzany jest podczas odbioru mieszkania od dewelopera. Jest to niezwykle ważny dokument, ponieważ zawiera listę wszystkich usterek i wad, które zostały stwierdzone. Każde Twoje słowo i każda uwaga wpisana do protokołu ma znaczenie. Dokładne i skrupulatne opisanie wszystkich niedociągnięć jest podstawą do późniejszych roszczeń wobec dewelopera i jego obowiązku usunięcia wad. Nie bój się zgłaszać nawet drobnych niedoskonałości.

Rękojmia dewelopera: co zrobić, gdy wady wyjdą na jaw już po przeprowadzce?

Pamiętaj, że deweloper ponosi odpowiedzialność za wady fizyczne nieruchomości na zasadzie 5-letniej rękojmi. Oznacza to, że jeśli po odbiorze technicznym i przeprowadzce ujawnią się usterki, które nie były widoczne podczas odbioru, masz prawo zgłosić je deweloperowi. Kluczowe jest, aby zrobić to w odpowiednim terminie i udokumentować wadę. Warto zachować wszelką korespondencję z deweloperem i w razie problemów skonsultować się z prawnikiem.

Krok 3: Analiza otoczenia i kosztów czy na pewno stać Cię na to mieszkanie?

Zakup mieszkania to nie tylko kwestia samego lokalu, ale także jego otoczenia i wszystkich kosztów związanych z jego utrzymaniem. Te aspekty mają kluczowe znaczenie dla długoterminowej satysfakcji z zakupu i stabilności Twojej sytuacji finansowej. Zanim podejmiesz ostateczną decyzję, musisz dokładnie przeanalizować te elementy.

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego: sprawdź, czy za oknem nie wyrośnie autostrada

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) to dokument uchwalany przez gminę lub miasto, który określa przeznaczenie terenów na danym obszarze. Sprawdzenie MPZP w urzędzie gminy lub miasta jest niezwykle ważne, ponieważ pozwoli Ci dowiedzieć się, co może powstać w najbliższej okolicy Twojego przyszłego mieszkania. Czy w pobliżu planowana jest budowa uciążliwych obiektów przemysłowych, ruchliwej drogi, a może nowego centrum handlowego? Znajomość tych planów pozwoli Ci uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i ocenić potencjalny wpływ otoczenia na komfort życia i wartość nieruchomości.

Ukryte koszty utrzymania: jak dokładnie zweryfikować czynsz i opłaty eksploatacyjne?

Cena zakupu to tylko początek finansowych zobowiązań. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania mogą być znaczące, dlatego kluczowe jest ich dokładne zweryfikowanie. Zapytaj o:

• Czynsz administracyjny: Jest to opłata pobierana przez zarządcę nieruchomości (spółdzielnię lub wspólnotę mieszkaniową) na pokrycie kosztów zarządzania, utrzymania części wspólnych, sprzątania, administracji itp.
• Fundusz remontowy: Jest to środki gromadzone na przyszłe remonty dachu, elewacji, klatki schodowej czy instalacji w budynku.
• Zaliczki na media: Sprawdź, jakie są zaliczki na ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci, a także czy w mieszkaniu są indywidualne liczniki.

Najlepiej poprosić sprzedającego o przedstawienie ostatnich rachunków lub skontaktować się bezpośrednio z zarządcą nieruchomości, aby uzyskać pełne informacje o wysokości tych opłat.

Zaświadczenie o niezaleganiu w opłatach: dokument, o którym nie możesz zapomnieć

Aby uniknąć sytuacji, w której po zakupie mieszkania okaże się, że poprzedni właściciel miał zaległości w opłatach, które teraz musisz uregulować, koniecznie zażądaj od sprzedającego zaświadczenia ze spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej potwierdzającego brak zaległości w opłatach eksploatacyjnych. Jest to standardowy dokument, który powinien zostać Ci przedstawiony przed podpisaniem umowy.

Co z sąsiadami i stanem budynku? Rzeczy, o które warto zapytać zarządcę

Oprócz oficjalnych dokumentów, warto zebrać też informacje "z pierwszej ręki". Porozmawiaj z zarządcą budynku lub przedstawicielem wspólnoty/spółdzielni. Zapytaj o ogólny stan techniczny budynku, planowane remonty, a także o atmosferę panującą wśród sąsiadów. Czy budynek jest dobrze zarządzany? Czy mieszkańcy dbają o wspólne przestrzenie? Te informacje mogą mieć znaczący wpływ na Twoje codzienne życie.

Krok 4 (Rynek Pierwotny): Jak prześwietlić dewelopera i nie dać się oszukać?

Zakup mieszkania na rynku pierwotnym wiąże się z pewnym ryzykiem, ponieważ nieruchomość dopiero powstaje. Kluczowe dla bezpieczeństwa transakcji jest dokładne prześwietlenie dewelopera. Jego wiarygodność i rzetelność to podstawa, która pozwoli uniknąć wielu potencjalnych problemów, takich jak opóźnienia w budowie, zmiany w projekcie czy nawet bankructwo firmy.

Krajowy Rejestr Sądowy i opinie w internecie: gdzie szukać prawdy o deweloperze?

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie statusu prawnego dewelopera w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Można to zrobić online, wyszukując firmę po jej nazwie lub numerze KRS. Pozwoli to zweryfikować, czy firma jest zarejestrowana, jaki jest jej kapitał zakładowy i kto reprezentuje spółkę. Równie ważne jest poszukanie opinii o deweloperze w internecie. Przeszukaj fora internetowe, portale nieruchomościowe i strony poświęcone budownictwu. Zwróć uwagę na komentarze dotyczące terminowości, jakości wykonania i sposobu rozwiązywania problemów przez dewelopera w jego poprzednich inwestycjach.

Analiza umowy deweloperskiej i prospektu informacyjnego: na jakie zapisy zwrócić szczególną uwagę?

Deweloper ma obowiązek przedstawić Ci prospekt informacyjny, który zawiera kluczowe informacje o inwestycji, oraz umowę deweloperską, która musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Dokładnie przeanalizuj oba dokumenty. Zwróć szczególną uwagę na zapisy dotyczące:

• Terminów realizacji inwestycji i odbioru mieszkania.
• Standardu wykończenia i zakresu prac.
• Procedury odbioru technicznego i zgłaszania wad.
• Warunków płatności i harmonogramu wpłat.
• Zapisów dotyczących zmian w projekcie.
• Kwestii związanych z przeniesieniem własności.

W razie wątpliwości, skonsultuj umowę z prawnikiem specjalizującym się w prawie nieruchomości.

Rachunek powierniczy (otwarty vs zamknięty): który z nich realnie chroni Twoje pieniądze?

Ustawa deweloperska nakłada na deweloperów obowiązek prowadzenia rachunku powierniczego, na który kupujący wpłacają środki. Istnieją dwa typy rachunków: otwarty i zamknięty. W przypadku rachunku otwartego środki są wypłacane deweloperowi sukcesywnie, w miarę postępu prac budowlanych, po ich weryfikacji przez bank. Rachunek zamknięty oznacza, że cała kwota jest blokowana na koncie i wypłacana deweloperowi dopiero po przeniesieniu własności mieszkania na kupującego. Ten drugi typ rachunku oferuje większą ochronę dla kupującego, ponieważ minimalizuje ryzyko utraty pieniędzy w przypadku problemów finansowych dewelopera. Upewnij się, że Twoje wpłaty trafiają wyłącznie na odpowiedni rachunek powierniczy.

Zakup mieszkania w 2026 roku: co musisz wiedzieć o aktualnych trendach?

Rynek nieruchomości jest dynamiczny i podlega ciągłym zmianom. Zrozumienie aktualnych trendów i prognoz na najbliższą przyszłość może pomóc Ci podjąć najlepszą decyzję inwestycyjną.

Czy ceny mieszkań będą dalej rosły? Analiza prognoz rynkowych

Po okresie dynamicznych wzrostów cen nieruchomości, obserwujemy pewną stabilizację. Prognozy na rok 2026 wskazują, że rynek może wejść w fazę umiarkowanych wzrostów. Szacuje się, że ceny mogą wzrosnąć o około 3-6% lub utrzymać się na obecnym poziomie. Nie należy spodziewać się gwałtownych spadków, ale raczej stopniowego dostosowywania się cen do nowej rzeczywistości rynkowej.

Przeczytaj również: Dobór bezpieczników do mieszkania: Praktyczny poradnik SEP

Zmiany w prawie i dostępność kredytów: jak wpłyną na Twoją decyzję?

Przewidywane obniżki stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski w 2026 roku mogą mieć pozytywny wpływ na dostępność kredytów hipotecznych. Niższe stopy procentowe zazwyczaj oznaczają niższe raty kredytów, co może zwiększyć zdolność kredytową potencjalnych kupujących. Ponadto, wchodzą w życie nowe regulacje prawne, takie jak plany ogólne gmin, które mają zostać opracowane do końca 2026 roku. Mogą one wpłynąć na sposób zagospodarowania przestrzennego i wartość terenów. Deweloperzy z kolei stoją przed wyzwaniami związanymi z rosnącymi kosztami budowy i presją płacową, co może wpływać na ceny nowych mieszkań i potencjalnie prowadzić do konsolidacji na rynku.